Hydrologia Rotating Header Image

Typy genetyczne jezior

Jeziorem nazywamy naturalny zbiornik śródlądowy stanowiący wypełnione wodą zagłębienie terenu o brzegach ukształtowanych pod wpływem działania falowania i prądów wodnych. Powstawanie jezior uwarunkowane jest procesami rzeźbiącymi powierzchnię Ziemi, warunkami klimatycznymi oraz rodzajem podłoża.

Ze względu na procesy rzeźbotwórcze, w wyniku których powstała misa jeziorna wydziela się następujące typy jezior:

* Meteorytowe – wypełniają zagłębienia po upadku meteorytu
* Tektoniczne – zawdzięczają swoje istnienie ruchom tektonicznym (np. Górne, Wiktorii, Ładoga)
* Wulkaniczne – powstałe w wyniku działalności wulkanicznej, niewielkie, ale zwykle bardzo głębokie. Dzielą się na kraterowe, kalderowe i lawowe.
* Polodowcowe – powstały dzięki erozyjnej i akumulacyjnej działalności kontynentalnych i górskich lodowców. Dzielą się na:
o Rynnowe – wąskie, długie, o stromych brzegach (np. Hańcza, Miedwie)
o Morenowe – duże, płytkie, o urozmaiconych kształtach (np. Śniardwy, Niegocin)
o Oczka wytopiskowe – małe, dość płytkie, często bezodpływowe
o Kotły – małe, lecz głębokie, okrągłe o stromych stokach
o Sandrowe – powstałe w zagłębieniach po martwym lodzie na powierzchniach sandrowych
o Przywozowe i drumlinowe – wypełniają podłużne zagłębienia powstałe w wyniku wypreparowania ozów
o Lodowcowe górskie wśród których występują cyrkowe, morenowe i fiordowe

·        Krasowe – powstałe w zapadliskach lub lejach zbudowanych ze skał wapiennych

·        Rzeczne (starorzecza) – powstałe z odciętych meandrów cieku wodnego

·        Deltowe – położone w deltach dużych rzek (np. Dąbie, Druzno)

·        Przybrzeżne – powstałe przez oddzielenie od morza niewielkich zatok, limanów, lagun i zalewów za pomocą wałów brzegowych (np. Łebsko)

·        Eoliczne – zasilane prawie wyłącznie wodami atmosfery dzielą się na wydmowe (w zagłębieniach wydm), deflacyjne (w zagłębieniach powstałych wskutek wywiewania skał sypkich) i akumulacyjne (powstałe wskutek wypełnienia zagłębień, które utworzyły się poprzez nawianie materiału sypkiego)

·        Bagienne – powstają wskutek utrudnionego odpływu wody gruntowej (np. jeziora Syberii Zachodniej)

·        Zaporowe – wskutek przegrodzenia doliny rzecznej obrywem, osuwiskiem, potokiem lawy, spływającym lodowcem, wałem morenowym (np. Jeziorka Duszatyńskie w Bieszczadach)

·        Reliktowe – stanowią część dawnego morza lub rozległego jeziora (np. Morze Kaspijskie, Bajkał)

Podobne zagadnienia

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.