Osady denne niosą ogrom informacji o historii rozwoju dna morskiego i oceanicznego. Za podstawę klasyfikacji osadów dennych przyjmuje się najczęściej frakcję, rodzaj materiału, skład chemiczny, a także głębokość i genezę osadu. W zależności od składu granulometrycznego wydziela się następujące typy osadów: psefity (ponad 2mm) – żwiry, otoczaki, głazy; psamity (od 0,1mm do 2mm) – piaski; aleuryty (od 0,01mm do 0,1mm) –muły oraz pelity (poniżej 0,01) – muły ilaste, iły. Praktycznie cała powierzchnia dna oceanicznego pokryta jest osadami. Wyjątek stanowią bardzo silnie nachylone powierzchnię.
Materiał osadowy morskiego dzielimy zasadniczo na 4 rodzaje:
* Terygeniczny – dostaje się do mórz i oceanów w wyniku działalności rzek, wiatru, lodu oraz z procesów abrazyjnych na morskim wybrzeżu. Występuje w postaci okruchów, zawiesiny, bądź rozpuszczony w wodzie. Zalegają one w okolicach szelfu i skłonu kontynentalnego. Zdarza się, że zalegają na dnie głębokich części oceanu, jako turbidyty – osady deponowane prądem zawiesinowym.
* Wulkaniczne – związane ze strefami obecnego bądź przeszłego aktywnego wulkanizmu. Efektem jest zaleganie materiału piroklastycznego w strefach przylegających bezpośrednio do wulkanów. Sukcesywnie, im dalej od źródła materiału piroklastycznego, tym zawartość osadów wulkanicznych w dnie oceanicznym maleje.
* Kosmiczne – to pyły kosmiczne, najczęściej sferule magnetyczne o dużej zawartości żelaza o bardzo małej miąższości tworzące się w procesie spalania meteorytów w atmosferze ziemskiej.
* Biogeniczne – dostarczane przez organizmy bentoniczne oraz żyjące w toni wodnej. Prawie całość osadów mieści się w strefie szelfu i skłonu kontynentalnego. W basenach oceanicznych występują ilości śladowe. Na większych głębokościach rolę osadotwórczą pełnią organizmy planktoniczne. Osady biogeniczne można podzielić na węglanowe (pow. 30% CaCO3), krzemionkowe (pow. 30% krzemionki) i przejściowe.
czerwiec 6th, 2008 at 19:11
jeszcze są chyba osady chemiczne:)
chemiczne - powstają w wyniku przeobrażeń substancji po jej wytrąceniu sie z wody morskiej